دلک در طب سنتی یکی از روشهای درمانی بحساب میآید؛ دلک به معنای ماساژ دادن، مالش دادن که جایگاه ویژهای در طب سنتی دارد. خواص دلک از نظر طب سنتی شامل مواردی نظیر قوی کردن عضوی که دارای رطوبتهای سست است، می باشد. اما این سستی رطوبت چه تاثیری دارد و چرا باید عضوهایی که رطوبت سست دارند را درمان کرد؟ دلک برای چه موارد دیگری کاربرد دارد؟ در این نوشته بطور مفصل به آشنایی با دلک و درمانهایی که با استفاده از آن در طب سنتی انجام میشود، میپردازیم.
در ویدئوی زیر دکتر معصومه صرافان، پزشک مطب دکتر صرافان درباره دلک توضیح میدهند:
دلک چیست؟
دلک در لغت به معنی مالش است. دلک، ماساژ بدن به روشی مخصوص است که با دست انجام میشود. البته ماساژهای کلاسیک دلک، اسمهای دیگری نیز دارد.
کلیک کنید: خدمات ماساژ طب سنتی ایرانی مطب دکتر صرافان
دلاک کسی است که با دانستن عملکرد درست استخوانها، اعصاب و عضلات باعث درمان برخی اختلالات حرکتی،کاهش یا بر طرف شدن درد، درمان یا کمک به درمان برخی بیماریها و ریلکسیشن یا اکتیویشن کردن بدن شود. این شیوه یک روش غیر دارویی است و میتواند به عنوان راهی مؤثر و بیعارضه برای پیشگیری و کمک به درمان بیماریها به کار رود.
شاید جالب باشد که بدانید واژه “دلاک” که در حمامهای قدیمی ایرانی نیز بسیار معروف است، از همین واژه دلک گرفته شده است که بدلیل حرکت ماساژی که فرد دلاک انجام میدهد این نام را برایش انتخاب کردهاند. البته دلاک در حمام با کیسه حمام نیز یکی از انواع دلک که دلک خشن است، را انجام میدهد، اینکار باعث بازگشت خون به سطح پوست میشود. انواع دلک شامل دلک آرام و نرم، دلک معتدل و دلک خشن میشود که هرکدام کاربردهای متفاوتی دارند.
از قوی کردن عضوهای بدن، تا جابجا کردن مواد زائد زیر پوست و یا آرام کردن عضوها از کاربردهای دلک یا ماساژ در طب سنتی است.
دلک باید ابتدا ملایم و به تدریج بر اساس هدف درمانی شدید و قوی شود. دلک را میتوان با روغن یا بدون روغنمالی انجام داد. روغنمالی جریان حرکت دست روی بدن را آسان میکند.
روغنمالی باید در جهات مختلف از بالا به پایین، پایین به بالا، به صورت مورب و یا عرضی در تمام جهات مختلف باشد تا منافذ پوست باز شوند. در هنگام دلک، باید به زمان، اعتدال دما و مکان توجه کرد.
مطلب مرتبط: درمان درد با استفاده از غمز (طب فشاری)
دلک در چه مواردی استفاده میشود؟
دلک برای تقویت عضوهایی که رطوب سست دارند:
یکی از کاربردهای دلک برای قوی کردن عضوها با رطوبت سست است. رطوبت سست به معنای غلبه خلطهای مضر در عضو است، که با دلک ما این رطوبت سست یا سردی را برطرف میکنیم. اما اینکه دلک چه تاثیری دارد و یا اینکه چطور دلک برای عضو مورد نظر مفید واقع میشود؟ پاسخ به این سوال این است که رطوبت سست باعث تحلیل عضو میشود. با دلک و ماساژ هایی که هدفمند انجام میشود، خلط سست و بلغمی را در عضو مورد نظر جابجا کرده و تبدیل به خلطهایی مثل دم و صفرا میکنیم. این روش باعث تقویت عضو مورد نظر میشود و خلطهای سرد را، که عامل ضعف و ایجاد بیماریها از نظر طب سنتی است، از عضو دور میکنیم.
دلک برای تقویت عضوهایی که دچار خشکی هستند:
یکی دیگر از کاربردهای دلک، از خشکی درآوردن عضوهای بدن است. گاهی در بدن دچار خشکی در بعضی اعضا میشویم که این خشکی باعث دردهای عضلانی میشود، برای مثال درد در کمر، درد در گردن، درد دست که بر اثر خشکی ایجاد شدهاند و با دلک امکان درمان آنها وجود دارد. با دلک و ماساژ های موضعی جریان خون در عضو خشک شده بیشتر میشود و اصطلاحا گرفتگی عضو از بین میرود. برای مثال خشکی صبحگاهی در ستون فقرات که در گروه بیماریهای آرتریت روماتوئید که به علت التهابی که در مفاصل ستون فقرات هست، با دلک و روغنمالی گرمی که به بیمار توصیه میشود، این خشکی و گرفتگی از بین میرود.
معمولا در گرفتگی و خشک شدن گردن، دست، کمر و یا هر عضو دیگری که معمولا درد زیادی نیز دارد، بلافاصله به استفاده از داروهای شیمیایی برای درمان روی میآوریم، با کمک دلک و ماساژدرمانی و روغنمالی گرم در نقاط خشکی و گرفتگی، این دردها کاهش پیدا کرده و کمک میکنیم که خشکی عضو برطرف شود. علاوه بر این موارد استفاده از داروهای شیمیایی برای افرادی که بطور مداوم دچار خشکی در عضوهای بدن خود میشوند و یک نوع بیماری برای آنها تشخیص داده شده است، بشدت کاهش یافته و حتی بینیاز به داروهای شیمیایی میشوند.
دلک باعث چاقی عضو میشود:
گاهی در برخی از اعضای بدن نیاز به چاقی داریم، که با کمک دلک این امکان وجود دارد. ماساژها و مالشهایی که در طب سنتی در روش دلک استفاده میشود، میتواند باعث چاقی در اعضایی که افراد نیاز به چاقی آن دارند، شود. روغنهای گرم و افزایش جریان خون دلیلی است برای چاق شدن عضو مورد نظر با کمک دلک در طب سنتی. در بعضی از عضوها نیز نیاز به لاغر شدن عضو داریم. همانطور که دلک در طب سنتی به چاقی عضو کمک میکند، میتواند به لاغری عضوها نیز کمک کند.
از بین بردن سردی یک عضو:
برخی عضوهای بدن سرد هستند که این سردی به معنای سردی سطحی و پوست عضو نیست، بلکه سردی درون عضو است. این عضوها نیز با کمک دلک و مالشدرمانی در طب سنتی به آسانی میتواند گرم شود. معمولا سردی باعث درد میشود، برای مثال سردی استخوان ساق پا که باعث درد شبانه و در هنگام خواب، مخصوصا برای افراد کهنسال میشود، یکی از این نوع سردی است که با کمک مالشدرمانی در طب سنتی میتواند گرم شود و از درد رهایی یابد. دلک با مالش دادن و افزایش جریان خون در منطقه باعث جابجا شدن خلط سرد با گرم شده و مشکل درد و سردی برطرف میشود.
جذب ماده از سویی به سوی دیگر در عضوهای بدن:
فرض کنید فردی دچار سردرد شده است، طب سنتی بر این باور است که بیشترین عامل سردرد جابجایی غلط از قسمتی از سر به قسمت دیگر است. وقتی ماساژ سنگینی برای شخصی که دچار سردرد شده، در کف پای فرد صورت میگیرد، قوه مدبره یا پزشک درونی فرد متمرکز بر کف پا میشود. اینکار باعث انحراف ماده از سر به کف پا شده و باعث از بین رفتن سردرد میشود. یا اینکه بدنبال این هستیم که رطوبت در قسمتی از بدن بیشتر بماند، برای مثال خانمها معمولا میخواهند پوست صورتشان رطوبت داشته باشد که باعث کاهش چروک و لکه میشود، با کمک دلک میتوان رطوبت را بصورت هدایت کرد.
همچنین برای جابجایی مواد زائدی که در قسمتی از بدن نیز جمع شده است میتوان از دلک استفاده کرد. بنابراین در رفتارهایی که در طب ایرانی به آنها تاکید زیادی میشود، مثل دلک و غمز، برای درمان درد بسیار استفاده میشود و از توصیههای اکید پزشکان طب سنتی به استفاده از دلک و غمز برای درمان دردها است.
مطب دکتر صرافان را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید!