خوردن غذا در طب سنتی یکی از اصول ششگانه طب سنتی ایرانی برای حفظ سلامتی است که در مقاله ” ۶ اصل ضروری طب سنتی برای حفظ سلامتی چیست؟” معرفی کردهایم. خوردن غذا در طب سنتی جایگاه ویژهای دارد، بنحوی که زکریای رازی مهمترین تدبیر برای درمان بیماری را، اصلاح رژیم غذایی میدانست. این به معنای این است که بسیاری از بیماریها با اصلاح برنامه غذایی و نحوه غذا خوردن و نوع غذای انتخابی قابل درمان است. نکته جالب توجه دیگر این است که بسیاری از بیماریها را با اصلاح برنامه غذایی میتوان پیشگیری کرد.
“بر اساس مزاج فرد، نوع غذای او باید تعریف شود” این یک اصل اساسی در طب سنتی ایرانی است که برای همه افراد بهتر است رعایت شود. جالب است بدانید که اگر خوردن اصلاح شود، بیش از ۷۰% بیماریها قابل اصلاح و پیشگیری است. ابوعلی سینا جمله معروفی درباره تغذیه دارد: “معده محل تمام بیماریها است” که به اهمیت تغذیه ما اشاره دارد. خوردن غذا در طب سنتی از آنجایی اهمیت ویژه پیدا میکند که خوردن غذای ناسالم، باعث ایجاد خلط بیماریزا در بدن میشود.
مطالعه مفید: مزاج شناسی؛ چطور مزاج خود را بشناسیم؟ ۴ مزاج اصلی
خوردن غذا چرا برای بدن حیاتی است؟
بدن انسان بدلیل حرکت خود، دائما در حال از دست دادن گرمی و رطوبت غریزی خود است، بنابراین برای جبران این انرژی از دست رفته، نیاز است که با خوردن غذا انرژی غریزی از دست رفته را تامین کنیم.
منظور از غذا در این مفهوم، جسمی است که قابل خوردن باشد و بتواند جزئی از بدن شود، در این تعریف هر چیزی که با ماده خود بر بدن اثر گذارد و جزوی از بدن شود، غذا تلقی میشود. تفاوت دارو و غذا هم همین است که دارو با تغییر سردی و گرمی بدن بدنبال تغییر در بدن است و جزوی از بدن نمیشود، بنابراین داروها جزو غذا محسوب نمیشوند. این تعریف به ما میگوید که مواردی همچون دارچین، فلفل، نمک و… که به غذا اضافه میشوند، غذا محسوب نمیشوند. در واقع داروهایی هستند که بر کیفیت غذا اثرگذارند و افراط در آنها باعث ایجاد عوارض در بدن میشود.
چه نکاتی درباره خوردن غذا در طب سنتی مهم است؟
- با یاد و نام خدا غذا را شروع کنیم.
- با اشتها سر سفره برویم، یعنی اگر اشتها و میلی به غذا نیست، بهتر است غذا نخوریم.
- توجه به زیبایی سفره در غذا خوردن در طب سنتی تاکید زیادی شده است، تزئین سفره به اشتهای بهتر ما کمک میکند و با حس و حال بهتری غذا میخوریم.
- خوردن غذا بهتر است با سرعت مناسب و با لقمههای کوچک باشد.
- خوردن غذا در طب سنتی توصیه زیاد به جویدن هر لقمه به تعداد بالا(حداقل ۳۰ بار) میشود.
- در شروع و پایان غذای خود بهتر است کمی نمک بخوریم، نمک قبل و بعد از غذا باعث میشود معده گرم بماند و هضم غذا آسانتر میشود و از طرفی به نفخ هم کمک میکند.
- قبل از سیر شدن کامل بهتر است از خوردن غذا دست بکشیم.
- بهتر است غذا دو بار در روز مصرف شود؛ در طب سنتی ایرانی، خوردن غذا در صبحانه و شام اشاره شده است. اما این شام، شام زودهنگام است، یعنی حدود ساعت ۵ تا ۷ بعد از ظهر.
- بهتر است از خوردن غذای چرب و سنگین در هوای گرم خودداری کنیم. اما در زمستان اشکالی ندارد، بدلیل اینکه هوای سردتر خون را به داخل بدن میکشد و سرعت هضم راحتتر میشود.
- در بچهها و سالمندان، انتخاب غذا محدودیتی ندارد و بهتر است بر اساس مزاج فرد انتخاب شود.
بعد از خوردن غذا چه نکاتی را رعایت کنیم؟
بعد از خوردن غذا کارهای زیر را نباید انجام دهیم:
- دویدن و ورزشهای سنگین
- خواب بعد از غذا
- حمام بعد از غذا
جمعبندی
در این نوشته آداب خوردن غذا در طب سنتی ایرانی را بررسی کردیم و نکاتی برای خوردن غذا و مواردی که بهتر است برای حفظ سلامتی رعایت شود را گفتیم. از آنجایی که یکی از سته ضروریه یا ششگانه حفظ سلامتی در طب سنتی، خوردن غذا است، بهتر است مزاج خود را درست بشناسیم و غذایی را انتخاب کنیم که برای بدن ما خلط بیماریزا ایجاد نکند. انتخاب غذای مناسب برای هر مزاج را در مقالات مزاجشناسی چهارگانه توضیح دادهایم.
اگر مزاج خود را نمیشناسید و برای انتخاب غذای مناسب با مزاج خود دچار مشکل شدهاید، میتوانید بصورت حضوری یا اینترنتی از مشاوران ما در کلینیک طب سنتی ایرانی زادمهر، کمک بگیرید و یا سوال خود را در قسمت کامنتها بپرسید.
مطب دکتر صرافان را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید!