میوه کیوی یکی از بهترین میوههایی است که به دلیل داشتن خواص درمانی فراوان بسیار مورد توجه قرار گرفته است. گستردگی خواص کیوی باعث شده تا این میوه در طب سنتی جایگاه ویژهای داشته باشد و برای درمان بیماریهای مختلف به کار رود.
در این مطلب از مجلهی کلینیک دکتر صرافان تصمیم داریم در رابطه با خواص کیوی صحبت کنیم. بنابراین اگر به دنبال کسب اطلاعات بیشتر در این باره هستید، با ما همراه شوید.
انواع کیوی
کیوی انواع مختلفی دارند که هر یک با خواص مختص خود شناخته میشود. برای آشنایی بیشتر با خواص کیوی، ضروری است انواع این میوه را بشناسید. این میوهها عبارتند از:
کیوی سبز
کیوی سبز که با نام علمی Actinidia deliciosa شناخته میشود، شناختهشدهترین نوع کیوی در جهان است. این میوه با پوستی قهوهای و کرکدار، دارای گوشتی آبدار و سبز رنگ بوده و طعم آن ترکیبی از ترشی و شیرینی است. کیوی سبز به دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین C، فیبر غذایی و پتاسیم، فواید زیادی برای سلامتی دارد. فیبر موجود در آن به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کرده و به عنوان یک ملین طبیعی عمل میکند. علاوه بر این، کیوی سبز حاوی آنتیاکسیدانها و مواد معدنی است که به تقویت سیستم ایمنی و سلامت قلب کمک میکنند. این میوه در تهیه انواع سالاد، دسر و اسموتی کیوی مورد استفاده قرار میگیرد.
کیوی طلایی (زرد)
کیوی طلایی یا زرد که گونهای متفاوت از کیوی سبز است، پوستی نازکتر و بدون کرک داشته و گوشت آن نیز به رنگ زرد طلایی است. این نوع کیوی با طعمی شیرینتر و ملایمتر از کیوی سبز شناخته میشود. کیوی طلایی نیز منبع عالی ویتامین C است و به همین دلیل در تقویت سیستم ایمنی نقش مهمی ایفا میکند. این گونه از کیوی همچنین حاوی فیبر، پتاسیم و آنتیاکسیدانهای دیگر است که به بهبود سلامت کلی بدن کمک میکنند. طعم شیرینتر آن، کیوی طلایی را به گزینهای محبوب برای مصرف به صورت تازه و در سالادهای میوه تبدیل کرده است.
کیوی تو سرخ (خونی)
کیوی تو سرخ یا کیوی خونی یکی از انواع خاص و کمیاب کیوی است که از نظر ظاهری متفاوت است. پوست این میوه سبزتر از کیویهای معمولی بوده و گوشتی قرمز یا زرشکی رنگ دارد. قرمزی رنگ گوشت این کیوی را میتوانیم به دلیل وجود آنتوسیانینها که نوعی آنتیاکسیدان هستند، نسبت دهیم.
کیوی تو سرخ طعمی شیرینتر از دیگر گونهها داشته و بسیار توت فرنگی شباهت دارد. این میوه علاوه بر مقادیر بالای ویتامین C، سرشار از آنتیاکسیدانهای خاص است که به سلامت قلب و عروق، کاهش چربی خون و درمان سرطان کمک میکنند.
خواص کیوی
تحقیقات متخصصان طب سنتی نشان داده که کیوی دارای خواص بسیاری است. از مهمترین خواص کیوی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- کمک به کاهش وزن
- بهبود خواب
- کاهش فشار خون
- کمک به سلامت استخوان
- افزایش جذب آهن
- مفید برای سلامت ریهها
- تامین آنتیاکسیدانهای قوی
- کمک به درمان آسم
- بهبود گردش خون
- تامین ویتامین C
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- بهبود عملکرد دستگاه گوارش
- کمک به درمان یبوست
- مفید برای سلامت قلب و عروق
- کاهش التهاب
- بهبود سلامت چشم
- کنترل قند خون
- کمک به سلامت پوست و مو
خواص کیوی خونی
کیوی خونی دارای یک سری خواص برای سلامتی است که از مهمترین آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- تقویت سیستم ایمنی بهواسطه ویتامین C بالا
- کمک به سلامت قلب و عروق بهواسطه پتاسیم و آنتیاکسیدانها
- بهبود عملکرد گوارش بهدلیل فیبر غذایی
- بهبود تنظیم فشار خون
- کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو
- افزایش جذب آهن از سایر مواد غذایی
ویتامین کیوی
کیوی سرشار از ویتامینهای کلیدی است که به سلامت بدن کمک میکنند. کیوی به داشتن مقادیر بالای ویتامین C معروف است. این میوه همچنین حاوی ویتامین K است که در فرآیند انعقاد خون و سلامت استخوانها نقش دارد. ویتامین E، ویتامین A و ویتامین B9 (فولات) نیز از دیگر ویتامینهای مهمی هستند که در کیوی یافت میشوند. این ترکیب غنی از ویتامینها به تقویت سیستم ایمنی، سلامت پوست و چشم و بهبود عملکرد عمومی بدن کمک میکند.
خواص پوست کیوی
پوست کیوی اغلب دور ریخته میشود اما دارای خواص بسیاری است. خوردن کیوی با پوست میتواند به طور قابل توجهی به دریافت فیبر غذایی، ویتامینها و آنتیاکسیدانها کمک کند. فیبر موجود در پوست کیوی بیشتر از گوشت آن است و به بهبود حرکات روده و پیشگیری از یبوست کمک میکند. به همین دلیل گفته میشود برای برخورداری از خواص کیوی، آن را با پوست نوش جان کنید.
پوست کیوی همچنین منبع غنی از آنتیاکسیدانها، به ویژه فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی است. مطالعات نشان میدهند که آنتیاکسیدانهای موجود در پوست کیوی میتوانند تا سه برابر بیشتر از گوشت میوه باشند.
خوردن کیوی در بارداری
خوردن کیوی در بارداری به دلیل ارزش غذایی بالا و فواید فراوانی که برای مادر و جنین دارد، توصیه میشود. یکی از مهمترین دلایل مصرف کیوی در این دوران، محتوای غنی آن از فولات یا اسید فولیک است. فولات برای رشد مناسب سیستم عصبی جنین ضروری است و به پیشگیری از نقصهای لوله عصبی کمک میکند.
خواص کیوی باعث میشود تا ویتامین C و پتاسیم مادر و جنین در دوران بارداری تامین شود.
کیوی برای یبوست
از دیگر فواید کیوی، میتوانیم به درمان یبوست اشاره کنیم. این میوه حاوی دو نوع فیبر محلول و نامحلول است که هر دو در بهبود عملکرد روده نقش دارند. فیبر نامحلول به افزایش حجم مدفوع و تحریک حرکات روده کمک میکند. فیبر محلول نیز موجب نرم شدن مدفوع و عبور آسانتر آن از روده میشود. علاوه بر فیبر، کیوی حاوی آنزیمی به نام اکتینیدین است. این آنزیم به تجزیه پروتئینها و بهبود فرآیند هضم کمک میکند.
مطالعات علمی نشان دادهاند که مصرف روزانه کیوی میتواند به طور چشمگیری به بهبود نظم حرکات روده و کاهش مشکلات مربوط به یبوست مزمن کمک کند.
خواص کیوی با پوست برای معده
در طب سنتی تحقیقات بسیاری بر خواص کیوی با پوست برای معده صورت گرفته است. فیبر موجود در پوست کیوی به تنظیم حرکات روده کمک کرده و از مشکلات گوارشی مانند نفخ و یبوست جلوگیری میکند. این فیبر همچنین به عنوان یک پریبیوتیک عمل میکند. بنابراین باکتریهای مفید روده را تغذیه کرده و به حفظ تعادل میکروبیوم روده کمک میکند. گفته میشود کیوی با پوست یک میکروبیوم سالم برای هضم بهینه غذا و جذب مواد مغذی ضروری است.
علاوه بر فیبر، پوست کیوی سرشار از ترکیبات پلیفنولی و آنتیاکسیدانها است. این ترکیبات دارای خواص ضد التهابی بوده و میتوانند به کاهش التهاب در دستگاه گوارش کمک کنند. به همین دلیل گفته میشود خوردن کیوی با پوست بسیاری از مشکلات گوارشی را تسکین میدهد.
عوارض کیوی
مصرف زیاد کیوی مانند هر ماده غذایی میتواند یک سری عوارض جانبی به همراه داشته باشد. از مهمترین این عوارض میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- بروز آلرژی
- تحریک یا سوزش دهان در برخی افراد
- ناراحتی معده یا اسهال
- تداخل با داروهای رقیقکننده خون بهدلیل ویتامین K
کیوی را چه موقع بخوریم؟
زمان مناسب برای خوردن کیوی به هدف شما از مصرف بستگی دارد. اگر هدف شما تقویت سیستم ایمنی و تأمین ویتامینهای بدن است، میتوانید این میوه را در میانوعده صبح یا عصر بخورید تا جذب ویتامین C و فیبر بهطور موثری انجام شود.
چنانچه هدف شما از مصرف کیوی بهبود هضم یا کاهش یبوست است، خوردن این میوه بعد از غذا توصیه میشود. برخی مطالعات نشان میدهند به دلیل وجود سرتونین مصرف کیوی حدود یک ساعت قبل از خواب نیز میتواند برای بهبود سلامت دستگاه گوارش و کمک به کیفیت خواب مفید باشد.
روزی چند عدد کیوی بخوریم؟
برای یک فرد سالم، مصرف ۱ تا ۲ عدد کیوی متوسط در روز مقدار استاندارد و علمی محسوب میشود. این میزان حدود ۷۰ تا ۱۵۰ گرم کیوی را شامل میشود و میتواند بیش از ۱۰۰ درصد نیاز روزانه به ویتامین C را تأمین کند. این مقدار همچنین حدود ۳ تا ۵ گرم فیبر غذایی وارد بدن میکند که نقش مستقیم در بهبود حرکات روده، کنترل قند خون و کاهش کلسترول دارد.
اگر هدف شما بهبود یبوست باشد، تحقیقات تغذیهای نشان میدهد مصرف ۲ عدد کیوی در روز میتواند دفعات دفع را افزایش دهد و قوام مدفوع را بهبود دهد. مصرف بیشتر از این مقدار ممکن است در برخی افراد باعث نفخ، اسهال یا تحریک معده شود، بهویژه در افرادی که معده حساس یا رفلاکس دارند.
در دوران بارداری نیز همین بازه ۱ تا ۲ عدد در روز مناسب است و میتواند مواد مغذی را به بدن مادر برساند.
آیا کیوی به کاهش وزن کمک میکند؟
کیوی چگالی انرژی پایینی دارد. به طوری که هر یک عدد کیوی متوسط حدود ۴۰ تا ۶۰ کیلوکالری انرژی را تامین میکند. فیبر بالای موجود در این میوه باعث افزایش احساس سیری میشود و تمایل به مصرف غذا را کاهش میدهد.
علاوهبر موارد ذکر تحقیقات نشان داده است که ترکیبات آنتیاکسیدانی و ویتامین C موجود در کیوی به بهبود متابولیسم چربیها کمک میکند.
به یاد داشته باشید کیوی بهتنهایی باعث کاهش وزن نمیشود باید در کنار یک رژیم غذایی استاندارد و تحرک کافی مصرف شود تا اثرگذاری داشته باشد.
آیا کیوی برای دیابت مفید است؟
شاخص گلیسمی کیوی حدود ۵۰ تا ۵۵ و بار گلیسمی آن در هر واحد متوسط پایین محسوب میشود. فیبر موجود در کیوی جذب قند را آهسته میکند و از افزایش ناگهانی گلوکز خون جلوگیری میکند. ویتامین C و پلیفنولها نیز در کاهش استرس اکسیداتیو که در بیماران دیابتی شایع است نقش دارند. افراد مبتلا به دیابت میتوانند روزانه ۱ عدد کیوی را در قالب میانوعده یا همراه با منابع پروتئینی مصرف کنند. البته مصرف همزمان این میوه با مواد قندی ساده به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
طبع کیوی
در طب سنتی، طبع کیوی سرد و تر معرفی میشود. این ویژگی به این معنی است که مصرف آن میتواند به کاهش حرارت بدن و رطوبتبخشی کمک کند. این میوه برای افرادی که مزاج گرم و خشک دارند، بسیار مفید است و میتواند به تعادل بخشی به این مزاج کمک کند. با این حال، افرادی که مزاج سرد و مرطوب دارند، باید در مصرف آن احتیاط کنند.
برای متعادل کردن طبع سرد کیوی، میتوان آن را با مواد گرمکننده یا مصلح مصرف کرد. عسل و گلانگبین از جمله بهترین مصلحها برای کیوی هستند که میتوانند اثر سردی آن را کاهش دهند.
طبع کیوی در بارداری
در منابع تغذیهای و سنتی طبع میوه کیوی را سرد و تر طبقهبندی میکنند، به این معنی که اثر آن بر بدن غالباً باعث خنکسازی و افزایش رطوبت دستگاه گوارش میشود. طبع سرد این میوه میتواند برای بهبود عملکرد روده و کاهش یبوست در دوران بارداری مفید باشد، چرا که کیوی حاوی مقدار زیادی فیبر غذایی است که تحرک روده را افزایش میدهد و فشار روده را کاهش میدهد.
البته فراموش نکنید اهمیت واقعی کیوی در دوران بارداری به ارزش غذایی آن بازمیگردد.
آیا کیوی قند دارد؟
کیوی حاوی قند طبیعی است اما مقدار آن نسبت به بسیاری از میوههای دیگر کمتر است. این میوه دارای شاخص گلیسمی پایینی میباشد؛ به این معنی که قند آن به آرامی در بدن آزاد میشود. به همین دلیل گفته میشود کیوی خشک یا تازه برای افراد دیابتی یا کسانی که قصد کاهش وزن دارند، مناسب است. فیبر بالای موجود در میوه کیوی نیز به تنظیم قند خون کمک کرده و از افزایش ناگهانی آن جلوگیری میکند.
حساسیت به کیوی
حساسیت به کیوی یک واکنش آلرژیک است که توسط سیستم ایمنی بدن به پروتئینهای موجود در این میوه ایجاد میشود. علائم این حساسیت میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. علائم خفیف معمولاً شامل خارش، سوزش یا احساس گزگز در دهان، گلو، لبها و زبان است که به عنوان سندرم آلرژی دهانی شناخته میشود. در موارد شدیدتر، ممکن است علائمی مانند تورم گلو، مشکل در تنفس، درد شکم، تهوع و افت فشار خون رخ دهد.
نتیجهگیری
در این مطلب به بررسی خواص کیوی پرداخته و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. چنانچه میخواهید از این میوه با هدف درمان بیماری خاص استفاده کنید، ضروری است قبل از مصرف با متخصصان طب سنتی مشورت کنید.
مطب دکتر صرافان را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید!