علت خارش مقعدی در طب سنتی

خارش مقعدی که در اصطلاح پزشکی pruritus ani نامیده می‌شود، به حسی شدید و آزاردهنده از خارش در حوالی دهانه مقعد اشاره دارد. این حالت زمانی رخ می‌دهد که پوست اطراف مقعد تحریک می‌شود.

در این مطلب از مجله کلینیک دکتر صرافان تصمیم داریم به شما بگوییم علت خارش مقعد چیست و چگونه باید آن را درمان کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر مطالعه این مطلب به شما پیشنهاد می‌شود.

علت خارش مقعدی

از نظر متخصصان خارش مقعدی به یکی از دلایل زیر ایجاد خواهد شد:

• بهداشت نامناسب یا تمیز کاری غیرصحیح
• تحریک پوست توسط مواد شیمیایی
• عفونت‌های پوستی یا قارچی
• هموروئید (بواسیر) یا شقاق
• پارازیت‌ها و انگل‌ها
• عوامل غذایی و سبک زندگی
• شرایط پوستی خاص یا بیماری‌های سیستمیک

علت خارش مقعدی بزرگسالان

خارش مقعد در بزرگسالان معمولاً از تماس مستقیم پوست با محرک‌ها یا مواد التهاب‌زا نشأت می‌گیرد. استفاده از صابون‌های معطر، دستمال توالت خشن یا پاک نکردن کامل پس از اجابت مزاج باعث التهاب پوست حساس اطراف مقعد می‌شود و موجب بروز خارش می‌شود. این تحریک‌ها می‌توانند با تعریق زیاد، لباس‌های تنگ یا باقی‌ماندن رطوبت در ناحیه تشدید شوند.

برخی بیماری‌ها و شرایط آناتومیکی نیز نقش تعیین‌کننده در خارش مقعد دارند. بواسیر (هموروئید) و شقاق مقعدی باعث می‌شوند پوست اطراف مقعد ملتهب و تحریک‌پذیر شود و حضور مخاط یا خروج ناقص مدفوع حساسیت را افزایش دهد. همچنین عفونت‌های پوستی یا قارچی و برخی عفونت‌های باکتریایی یا انگلی می‌توانند به‌طور مستقیم موجب خارش شوند.

علت خارش مقعدی کودکان

در کودکان، عفونت کرمک (pinworm) یکی از شایع‌ترین دلایل خارش مقعد است. این انگل‌ها که در روده زندگی می‌کنند؛ شب‌ها برای تخم‌گذاری به اطراف مقعد می‌آیند و باعث تحریک شدید و خارش مکرر در شب می‌شود. در این شرایط کودک ممکن است بی‌قراری و اختلال خواب را تجربه کند.

علاوه بر انگل‌ها، بهداشت ناکافی، باقی‌ماندن مدفوع یا رطوبت زیر پوشک باعث التهاب و تحریک پوست می‌شود. به یاد داشته باشید پوست کودکان نسبت به بزرگسالان حساس‌تر است و تماس با مدفوع، عوامل شوینده قوی یا تماس مکرر با آب می‌تواند خارش ایجاد کند.

درمان خانگی خارش مقعدی

روش‌های خانگی بسیاری برای درمان سوزش و خارش مقعدی وجود دارد. برخی از مهم‌ترین این روش‌ها عبارتند از:

استفاده از روغن زیتون

روغن زیتون از نظر طب سنتی یک روان‌کننده طبیعی با خاصیت ضدالتهابی محسوب می‌شود. وقتی چند قطره روغن زیتون اصل را روی پوست اطراف مقعد بمالی، چربی سالم آن باعث ایجاد لایه‌ای نرم و محافظ می‌گردد که اصطکاک و تحریک پوست را کاهش می‌دهد. این روغن همچنین می‌تواند به بهبود حرکت روده و کاهش یبوست کمک کند که یکی از عواملی است که خارش مقعد را تشدید می‌کند. برای تسکین علائم، روزی یک تا دو بار مقدار کمی روغن را با انگشتان تمیز روی ناحیه مورد نظر استعمال کنید و اجازه دهید جذب شود تا التهابات سطحی کاهش یابد.

استفاده از روغن بادام

روغن بادام به دلیل ساختار ملایم و مرطوب‌کننده قوی برای پوست حساس ناحیه مقعد مفید است. بافت سبک این روغن باعث نرم شدن پوست خشک و ترک‌خورده می‌شود و از وارد شدن آسیب در اثر خارش و سایش جلوگیری می‌کند.

جهت درمان خارش مقعد مقدار کمی روغن بادام را پس از پاک‌سازی کامل ناحیه، روی پوست استعمال کنید تا به‌تدریج خشکی و سوزش را کاهش دهد. این کار را هر روز به مدت دو هفته تکرار کنید.

استفاده از سرکه سیب

سرکه سیب به دلیل ترکیبات اسیدی طبیعی و تنظیم‌کننده pH که دارد برای درمان خارش بسیار مفید می‌باشد. وقتی یک پنبه آغشته به سرکه سیب رقیق‌شده روی پوست اطراف مقعد قرار داده می‌شود، اسیدهای طبیعی آن می‌توانند به کاهش التهاب و تعادل میکروبی موضع کمک کنند.

جهت درمان سوزش و خارش مقعد، پنبه را به سرکه سیب خالص و کمی رقیق‌شده آغشته و بر روی ناحیه مورد نظر استعمال کنید. پس از گذشت چند دقیقه با آب ولرم بشویید.

این نکته را در نظر داشته باشید که مقعد نباید دچار زخم یا ترک باز شود. زیرا در این صورت سوزش تشدید خواهد شد.

استفاده از عسل طبیعی

عسل طبیعی دارای خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی قوی است که می‌تواند در کاهش خارش و تحریک ناحیه مقعد مؤثر باشد. اگر عسل خام و غیرپاستوریزه را به‌صورت موضعی روی پوست بمالید، آنزیم‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در عسل باعث آرام کردن بافت ملتهب، کاهش سوزش و بهبود ترمیم بافت می‌شوند. علاوه بر اثر موضعی، مصرف خوراکی عسل می‌تواند وضعیت هضم را بهبود دهد و فشار روی روده را کاهش دهد. این امر به‌طور غیرمستقیم علائم خارش را کمتر می‌کند.

برای استفاده موضعی جهت درمان خارش ناحیه مقعد، ابتدا مقعد را از آلودگی‌ها پاک کردن و سپس به وسیله یک پارچه یا گوش پاک کن، مقداری عسل بر روی آن استعمال کنید. پس از گذشت ۱۵ دقیقه با آب ولرم مقعد را شستشو دهید. این کار باید دو بار در روز انجام گیرد تا نتیجه دلخواه حاصل شود.

بهترین پماد برای خارش مقعدی

پمادهای مختلفی جهت درمان خارش در نواحی مقعد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در جدول زیر برخی از این پمادها را مشاهده خواهید کرد:

درمان خارش مقعدی دکتر خیراندیش

دکتر خیراندیش در درمان خارش مقعدی بر روی اصلاح مزاج، پاکسازی بدن، تقویت کبد و تنظیم عملکرد روده تمرکز می‌کند. این حکیم معتقدند خارش مقعدی اغلب به دلیل غلبه سودا یا ضعف کبد و تجمع مواد زائد در بدن ایجاد می‌شود، بنابراین برای رفع این اختلال، ابتدا باید سموم بدن را از طریق رژیم غذایی مناسب و گیاهان دارویی خارج کرد و عملکرد کبد را بهبود داد. مصرف گیاهانی مثل سنا برای پاکسازی روده، گل ختمی برای کاهش التهاب و عرقیات شاتره و کاسنی برای تقویت کبد از جمله اقدامات کلیدی در این روش هستند.

دکتر خیراندیش توصیه می‌کنند غذاهای تند، چرب و محرک را حذف و از مواد غذایی خنک و مرطوب مثل خیار، هندوانه و کدو استفاده شود تا التهاب داخلی کاهش یابد.

نتیجه‌گیری

در این مطلب به بررسی علت خارش مقعدی پرداخته و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. همچنین گفتیم برای درمان این عارضه چه راهکارهای خانگی موجود است.

اگر به دنبال یک کلینیک معتبر برای درمان خارش و سوزش مقعد و دیگر مشکلات سلامتی هستید، کلینیک دکتر صرافان بهترین گزینه برای شما خواهد بود. در این کلینیک پزشکان متخصص طب سنتی با تجربه‌ای در حال فعالیت هستند که به شما کمک خواهند کرد بیماری‌های خود را بدون مصرف داروهای شیمیایی کنترل کرده و بهبود بخشید.