سوزش معده چیست و چه علتی دارد؟

سوزش معده چیست و چه علتی دارد؟ حتما تا به حال برای شما پیش آمده است که به یکباره دردی را در معده خود و در پشت قفسه سینه‌تان احساس کرده باشید، این درد به عنوان سوزش معده شناخته می‌شود، اگر به دنبال شناخت علت ایجاد سوزش معده و علائم آن هستید و به سلامتی خود اهمیت می‌دهید، همراه ما باشید.

سوزش معده چیست؟

سوزش معده به حالتی گفته می شود که محتویات اسید معده به سمت مری حرکت کرده و با تحریک مری توسط اسیدهای معده باعث ایجاد رفلکس معده می‌شود، که رفلکس معده نیز باعث ایجاد حس سوزش در معده و یا در سر معده می‌شود. این درد اغلب برای همه ناخوشایند است، و ممکن است بلافاصله بعد از غذا خوردن برای شما رخ دهد.

علت ایجاد سوزش معده چیست؟

غذا بعد از جویده شدن و بلعید شدن از طریق مری وارد معده می‌شود، با این حال اگر غذای خورده شده از طریق معده دوباره به مری برگردانده شود، در این حالت باعث ایجاد سوزش در سر معده خواهد شد، زیرا اسید معده می تواند باعث تحریک مری شود.

از دیگر دلایلی که می تواند باعث ایجاد سوزش معده شود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سبک زندگی ناسالم و استفاده بیش از حد از کربوهیدرات‌ها
• چاقی و ورزش نکردن
• استفاده بیش از حد از غذاهای تند و فلفل‌دار
• استفاده از الکل و مشروبات الکلی
• خوردن غذاها و میوه‌های اسیدی مانند گوجه‌فرنگی، آناناس، پرتقال و…
• استعمال دخانیات

علت سوزش معده در شب

سوزش معده در شب اغلب ناشی از بازگشت اسید معده هنگام دراز کشیدن است؛ در حالت خواب گرانش نمی‌تواند اسید را پایین نگه دارد و محتوای معده راحت‌تر وارد مری می‌شود. خوردن وعده‌های سنگین، غذاهای چرب، تند یا اسیدی نزدیک به زمان خواب و خوابیدن بلافاصله پس از غذا باعث افزایش فشار داخل معده و تشدید رفلاکس می‌شود و علائم سوزش را بدتر می‌کند. همین‌طور لباس‌های تنگ و چاقی فشار اضافی بر معده وارد می‌کند و خطر رفلاکس را افزایش می‌دهد.

علت سوزش معده همراه با حالت تهوع

سوزش معده همراه با حالت تهوع معمولاً به دلیل تحریک عصبی ناشی از بازگشت اسید معده است؛ وقتی اسید به مری و گاهی حلق می‌رسد، اعصاب مربوط به سیستم گوارش فعال‌تر می‌شوند و این تحریک می‌تواند حس تهوع ایجاد کند. در مواردی که رفلاکس مزمن یا شدید باشد، حالت تهوع می‌تواند ثابت‌تر شود و حتی منجر به استفراغ خفیف گردد.

سوزش معده عصبی

سیستم عصبی مرکزی و دستگاه گوارش از طریق محور مغز-روده ارتباط قوی دارند. به همین دلیل استرس می‌تواند باعث افزایش حساسیت مری و معده، تغییر در ریتم حرکتی دستگاه گوارش و اختلال در عملکرد دریچه پایین مری شود. این وضعیت را سوزش معده عصبی می‌شناسند. در این حالت، حتی مقدار طبیعی اسید معده یا بازگشت جزئی آن ممکن است به‌صورت شدیدتر حس شود و علائم سوزش معده را تشدید کند. علاوه بر این، استرس می‌تواند منجر به تغییر عادات غذایی، پرخوری، یا مصرف غذاهای محرک شود که به‌نوبه خود رفلاکس اسید را فعال‌تر کرده و سوزش عصبی معده را بیشتر می‌کند. این نوع سوزش معمولاً با نشانه‌های اضطرابی همراه است و نیازمند اصلاح سبک زندگی و مدیریت استرس است.

آیا سوزش سر دل نشانه بارداری است؟

سوزش سر دل یکی از علائم شایع دوران بارداری است؛ به‌گونه‌ای که ۸۵٪ از زنان باردار آن را تجربه می‌کنند‌. در دوران بارداری، افزایش هورمون پروژسترون باعث شل شدن عضله دریچه پایین مری می‌شود، در نتیجه عملکرد طبیعی این دریچه که اسید معده را نگه می‌دارد مختل شده و بازگشت اسید افزایش می‌یابد. هم‌زمان با رشد جنین، رحم فشار بیشتری روی معده وارد خواهد کرد. این فشار اضافی احتمال رفلاکس اسید را بیشتر می‌کند.

آیا سوزش سر دل می‌تواند نشانه سرطان باشد؟

سوزش سر دل به‌تنهایی نشانه مشخص سرطان نیست و در اغلب موارد به رفلاکس ساده یا بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) مرتبط است. با این حال، رفلاکس مکرر و مزمن که درمان نمی‌شود می‌تواند باعث التهاب پایدار مری، ایجاد زخم و تغییرات پیش‌سرطانی مانند مری بارت شود که به‌نوبه خود ریسک ابتلا به سرطان مری (آدنوکارسینومای مری) را افزایش می‌دهد. وجود علائم هشداردهنده مانند دشواری یا درد هنگام بلع، کاهش وزن غیرقابل توضیح، استفراغ خونی یا سیاه شدن مدفوع نشانه‌های نیازمند ارزیابی فوری پزشکی هستند.

آیا سوزش سر دل خطرناک است؟

سوزش سر دل اگر فقط بعد از یک وعده غذایی سنگین یا خاص رخ دهد معمولاً خطرناک نیس  اما وقتی این علائم بیش از دو بار در هفته تکرار شود و به درمان‌های ساده پاسخ ندهد، معمولاً نشان‌دهنده بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) است. GERD می‌تواند باعث التهاب مزمن پوشش مری، ایجاد زخم، تنگی مری، خونریزی، آسپیراسیون ریوی و تغییرات پیش‌سرطانی مری بارت شود که اگر مدیریت نشود، عوارض جدی‌تری به همراه دارد.

برای درد و سوزش معده چی بخوریم؟

متخصصان تغذیه برای درمان درد و سوزش معده مصرف مواد غذایی چون غذاهای کم‌چرب، کم‌اسید و سبک که باعث کاهش تولید اسید و تحریک کمتر مری می‌شود، توصیه می‌کنند. از مهم‌ترین این مواد غذایی می‌توانیم به برنج ساده، سبزیجات پخته، پروتئین‌های بدون چربی مانند مرغ، ماهی، میوه‌های کم‌اسیدی مانند موز و لبنیات کم‌چرب اشاره کنیم.

علائم سوزش معده چیست؟

شاید سوزش معده را با دردهای دیگر اشتباه بگیرید، به همین دلیل ضروری است تا علائم آن را بشناسید و جهت درمان آن اقدام کنید. از جمله علائم سوزش معده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سوزش معده بیشتر در زمان خم شدن و دراز کشیدن رخ می‌دهد.

• غذای سنگین می‌تواند به سوزش معده شما منجر شود.

• سوزش معده با ایجاد درد در قفسه سینه همراه است، و در بسیاری از موارد بعد از خوردن غذا رخ می‌دهد.

• از جمله دیگر علائم سوزش معده می توان ایجاد حالت تهوع، بوی بد دهان، ایجاد التهاب در مری، سختی بلع، تلخ شدن دهان اشاره کرد.

درمان سوزش معده در طب سنتی چیست؟

برای درمان این عارضه می توانید از طب سنتی و درمان های خانگی مختلفی استفاده کنید، با این حال اگر برای شما کارساز نباشد و به درمان شما کمک نکند، می‌توانید به پزشک مراجعه کنید تا با استفاده از درمان‌های دارویی به درمان این عارضه بپردازد.

درمان سوزش معده در طب سنتی؛ داروی گیاهی برای درمان سوزش معده

دکتر خیراندیش، دکتر معصومه صرافان و سایر پزشکان متخصص طب سنتی علت عمده ریفلاکس و سوزش معده را، بلغم در معده می‌دانند و زخم معده را نیز ناشی از ریختن سودای سوخته به دیواره‌های معده عنوان کرده‌اند. راه‌های درمان سوزش معده با طب سنتی را اینطور توصیه می‌کنند:

• روزانه یک قاشق مرباخوری تخم بارهنگ را با یک لیوان عرق نعنا در حال جوش ترکیب کرده و نصف لیوان آن را صبح و نصف دیگر آن را شب ها به همراه یک قاشق چایخوری عسل میل کنید.
• از نوشیدن آب در بین غذا و بطور کلی نوشیدن آب سرد پرهیز کنید. بهتر است نیم‌ساعت قبل یا دو ساعت بعد از وعده غذایی آب ولرم بنوشید.
• از مصرف غذا و نوشیدنی های سوداوی مانند لبنیات پاستوریزه، نوشابه و سودا، چای سیاه، غذای کنسروی و فست‌فودی، غذا های سرخ‌کردنی، سرکه، رب و انواع سس، چیپس و پفک، شکلات، کاکائو، عدس، ماهی دودی، غذاهای نمکی، شیرینی‌جات مصنوعی و .. به مدت حداقل ۲ ماه پرهیز کنید. در صورت مصرف مواد غذایی که طبیعت سردی دارند آن ها را با مصلح استفاده کنید. برای مثال شیر را همراه با عسل یا خرما میل کنید.
• در صورتی که علت سوزش معده از سودا باشد، استفاده از شربت سکنجبین و مربا هلیله مفید خواهد بود.
• نوشیدن دم کرده بابونه، دن کازرون، رازیانه و بادرنجبویه به همراه نبات یا عسل برای تسکین سوزش معده مفید است.
• مصرف کنجد و نبات پودر شده نیز می‌تواند برای برطرف کردن ترشی و رطوبت معده بسیار مفید باشد.
• معجزه دمنوش‌های گیاهی؛ در صورت ابتلا به زخم معده نوشیدن دم‌کرده پنیرک و ختمی یک ساعت بعد از غذا می‌تواند به کاهش ورم و التهاب معده کمک کند. همچنین مصرف فالوده سیب درختی و شربت عسلاب نیز برای تسکین درد و سوزش ناشی از زخم معده بسیار مفید است.

دمنوشی که بیماری‌های معده را درمان می‌کند (توصیه‌ی پزشک متخصص)

در ویدیو زیر دکتر محبوبه ابریشم‌کار، پزشک متخصص طب سنتی ایرانی، در مورد فواید دمنوش تسکین معده توضیح می‌دهند.

بهترین مجموعه برای تشخیص و درمان سوزش معده

اگر راهکارهای مختلفی را برای تشخیص سوزش معده و درمان این عارضه امتحان کرده‌اید اما تاکنون به نتیجه دلخواه دست نیافته‌اید، هیچ جای نگرانی نیست. در مجموعه دکتر صرافان پزشکان طب سنتی خبره‌ای در حال فعالیت هستند که می‌توانند به شما کمک کنند با راهکارهای سنتی بدون عوارض داروهای شیمیایی از درد و سوزش معده خلاص شوید.