بیماری پتشی وجود لکههای قرمز رنگ بر روی پوست که در اثر خون مردگی ایجاد میشود، برای هر کس میتواند آزاردهنده باشد. این عارضه در قدم اول زیبایی فردی را تحت تاثیر قرار میدهد.
در این مطلب از مجله دکتر صرافان تصمیم داریم به بررسی نوعی بیماری به نام پتشی بپردازیم. این بیماری به صورت لکههای قرمز یا بنفش پوستی در نواحی مختلف بدن خود را نشان میدهد. اگر دوست دارید در این باره اطلاعات بیشتری به دست آورید، مطالعه این مطلب بسیار مناسب شما خواهد بود.
پتشی چیست؟
پتشی، لکههای ریز قرمز یا بنفش رنگی هستند که به دلیل خونریزی مویرگهای زیر پوست ایجاد میشوند. قطر این لکهها معمولا کمتر از ۲ میلیمتر است و با فشار از بین نمیروند. پتشی در نواحی مختلف بدن میتواند ظاهر شود، اما بیشتر در پاها، مچ پا، بازوها و دور چشم دیده میشود.
توجه داشته باشید که این هماتوم معمولا بدون درد و خارش است و نباید با راش اشتباه گرفته شود. اگر چه پتشی و راش شباهت بسیاری به یکدیگر دارند اما مهمترین نشانه راش خارش شدید است.
تفاوت پتشی و پورپورا و اکیموز
در پزشکی، پتشی، پورپورا و اکیموز سه نوع ضایعهی ناشی از خونریزی زیرپوستی هستند که از نظر اندازه، ظاهر و عمق خونریزی با یکدیگر متفاوتاند.
پتشی کوچکترین شکل خونریزی زیرپوستی است و به نقاط ریز قرمز یا بنفش با قطر کمتر از حدود ۲ تا ۳ میلیمتر گفته میشود. این نقاط معمولاً صاف و غیرقابل محو شدن با فشار هستند و از خونریزی میکروسکوپی مویرگها ناشی میشوند. پتشی در برخی موارد به صورت خوشهای بروز میکند.
پورپورا ضایعاتی بزرگتر از پتشی است که معمولاً قطر ۳ تا ۱۰ میلیمتر دارد. این لکهها هم از خونریزی زیر پوست ناشی میشوند اما اندازه بزرگتر و میزان خونریزی بیشتری نسبت به پتشی دارد.
جالب است بدانید پورپورا میتواند بهصورت سطح صاف یا کمی برجسته دیده شود و اغلب در شرایطی مانند التهاب عروق (واسکولیت)، اختلالات انعقادی یا بیماریهای سیستمیک دیده میشود.
اکیموز (کبودی) نمایانترین و بزرگترین فرم خونریزی زیرپوستی است که بیش از ۱۰ میلیمتر (۱ سانتیمتر) قطر دارد و اغلب در نتیجه آسیب یا ضربه قابل توجه به بافت ایجاد میشود. اکیموز معمولاً در عمق بیشتری از بافت رخ میدهد، باعث تجمع خون در لایههای زیرپوستی میشود و بهتدریج رنگ آن از قرمز به آبی، سبز و زرد تغییر میکند.
تفاوت راش و پتشی
راش به هر نوع بثورات یا تغییرات قابل مشاهده در پوست گفته میشود که میتواند شامل قرمزی، برآمدگی، خارش یا التهاب شود. این عارضه اغلب با فشار محو میشود یا تغییر رنگ میدهد. راشها ناشی از التهاب پوست به دلایلی مثل حساسیت، عفونتهای پوستی، درماتیت یا گرمی و سردی هوا هستند و با خارش یا سوزش همراه خواهند بود.
در مقابل، لکههای پتشی غیرقابل لمس و غیرقابل محو شدن با فشار هستند، به این معنی که وقتی روی آنها فشار وارد کنید، رنگ تغییر نمیکند.
علت ابتلا به بیماری پتشی چیست؟
علل متعددی میتوانند در بروز پتشی نقش داشته باشند که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فشار خون بالا: فشار خون بالا میتواند باعث ضعیف شدن دیواره مویرگها و افزایش شکنندگی آنها شود و در نتیجه خطر خونریزی و پتشی را افزایش دهد.
- بارداری: برخی از زنان در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون، دچار پتشی میشوند.
- کمبود ویتامین C: کمبود شدید ویتامین C میتواند با ضعیف شدن دیواره مویرگها و افزایش خطر خونریزی همراه باشد.
- سرطان خون: برخی از انواع سرطان خون، مانند لوسمی، میتوانند با افزایش تعداد سلولهای خونی غیرطبیعی در مغز استخوان، منجر به لخته شدن غیرطبیعی خون و خونریزیهای مویرگی و پتشی شوند.
- لوپوس: این بیماری خودایمنی به سیستم ایمنی بدن حمله میکند و باعث التهاب و آسیب به عروق خونی میشود. این امر گاهی منجر به خونریزی مویرگی و پتشی میشود.
- آرتریت روماتوئید: این بیماری التهابی مزمن، مفاصل را درگیر میکند و میتواند به التهاب عروق خونی و خونریزی زیرپوستی منجر شود.
- داروهای ضد انعقاد: داروهایی مانند وارفارین و هپارین که برای رقیق کردن خون و جلوگیری از لخته شدن آن تجویز میشوند، میتوانند خطر خونریزی و پتشی را افزایش دهند.
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن با کاهش عملکرد پلاکتها، ممکن است به خونریزی و ایجاد پتشی منجر شوند.
- آنتیبیوتیکها: برخی آنتیبیوتیکها، به خصوص پنیسیلین، میتوانند با ایجاد واکنشهای آلرژیک، لختههای خونی کوچک و پتشی را به همراه داشته باشند.
- عفونتهای باکتریایی: عفونتهایی مانند مننژیت، اندوکاردیت و تب مالت گاهی با ایجاد لختههای خونی کوچک در مویرگها و خونریزی زیرپوستی، پتشی را به همراه خواهد بود.
- عفونتهای ویروسی: عفونتهای ویروسی مانند سیتومگالوویروس، تب دنگی و اچآیوی نیز میتوانند با تضعیف سیستم ایمنی و افزایش شکنندگی مویرگها، به پتشی منجر شوند.
- کاهش پلاکت خون (ترومبوسیتوپنی): پلاکتها سلولهای خونی مسئول لخته شدن خون هستند. کاهش تعداد پلاکتها (کمتر از ۱۵۰,۰۰۰ در میکرولیتر) ممکن است منجر به خونریزیهای مویرگی و ایجاد پتشی شود.
- اختلالات عملکرد پلاکت: حتی در سطوح طبیعی پلاکت، نقص در عملکرد آنها میتواند به خونریزی و پتشی منجر شود. بیماریهای مانند بیماری فون ویلبراند و ترومبوآستنی از این دسته هستند.
- اختلالات انعقادی: هموفیلی و بیماری ون ویلیبراند، نمونههایی از اختلالات انعقادی هستند که قادر است با پتشی تظاهر یابند. در این بیماریها، فرآیند انعقاد خون به درستی انجام نمیشود و خونریزیهای مویرگی رخ میدهد.
انواع پتشی
بیماری پتشی در نواحی که فشار هیدرواستاتیک بیشتر است، زیادتر دیده میشود. از مهمترین نواحی داشتی میتوانیم به دهان، شکم، پا، پلک و بازو اشاره کنیم. در ادامه مهمترین انواع پتشی را معرفی میکنیم:
پتشی پوست
اگر لکههای قرمز رنگ هماتوم در نواحی مختلف پوست دیده میشود به آن پتشی پوست گفته میشود. پتشی پوست بیخطر است اما گاهی میتواند به عنوان نشانهای از یک بیماری خطرناک در نظر گرفته شود. به همین دلیل بررسی علت به وجود آمدن پتشی به افرادی که این عارضه را تجربه میکنند، توصیه میشود.
پتشی پا
پتشی پا یکی از شایعترین انواع پتشی محسوب میشود. افراد مبتلا به این نوع پتشی معمولا لکههای قرمز و بنفش رنگ بسیاری را در پاهای خود مشاهده میکنند.
اگر فرد زیاد بایستد، این عارضه با شدتی بیشتر دیده میشود. در واقع میتوان گفت میزان پارگی عروق خونی و خون مردگی در افرادی که زیاد میایستند، بیشتر است.
پتشی خفیف
اگر میزان پارگی عروق خونی در زیر بافتهای پوست کم باشد، پتشی با شدتی کمتر دیده میشود و گفته میشود که نوع خفیف است. در واقع میتوان گفت میزان تراکم دانههای بنفش و قرمز در پتشی خفیف کم است. در هر صورت بدون در نظر گرفتن شدت بیماری ضروری است برای ریشهیابی و درمان به متخصصان طب سنتی مراجعه کنید.
راههای جلوگیری از ابتلا به پتشی
پیشگیری از پتشی به معنای پیشگیری از عوامل زمینهای است که باعث آسیب به مویرگها یا اختلال در انعقاد خون میشوند. از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از این عارضه میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- مصرف میوهها و سبزیجات تازه را افزایش دهید تا میزان ویتامین C و K کافی در بدن فراهم شود. این ویتامینها در تقویت دیوارۀ عروق کوچک و بهبود فرآیند لخته شدن خون نقش دارند.
- دستها را مرتب با آب و صابون بشویید، از تماس نزدیک با افراد مبتلا به عفونت خودداری کنید و سطوح پر تماس را پاکیزه نگه دارید تا خطر ابتلا به عفونتهای پوستی و عمومی کاهش یابد.
- از بلند کردن بارهای سنگین بدون تکنیک مناسب، زور زدن بیش از حد و رفتارهای جسمانی که باعث افزایش ناگهانی فشار در مویرگها میشود اجتناب کنید، زیرا این موارد میتوانند باعث پاره شدن رگهای ریز شوند.
- قبل از شروع یا قطع داروهایی که روی انعقاد خون اثر میگذارند، با پزشک مشورت کنید. برخی داروها بدون نظارت پزشکی میتوانند عملکرد پلاکتها را مختل کنند.
- در برابر عفونتهای باکتریایی و ویروسی که میتوانند باعث التهاب عروق و پِتِشی شوند، مانند مننژیت، واکسینه شوید تا ریسک ابتلا به این بیماریها و عوارض پوستی مرتبط کاهش یابد.
- اگر دچار بیماری مزمن، اختلال خونی یا سابقه خانوادگی مشکلات انعقادی هستید، بهصورت دورهای معاینات پزشکی انجام دهید تا هرگونه اختلال خونریزیزا در مراحل اولیه شناسایی و مدیریت شود.
آیا پتشی خطرناک است؟
بیشتر مواقع پتشی بیخطر است. در این موارد، لکهها اغلب ظرف چند روز محو میشوند و به درمان خاصی نیاز ندارند.
با این حال، اگر پتشی بدون علت واضح ظاهر شود یا با علائمی مانند تب بالا، ضعف، سردرد شدید، تنگی نفس، یا پخش سریع روی بدن همراه باشد، این وضعیت ممکن است نشاندهنده یک مشکل پزشکی جدی باشد. شرایطی مانند عفونتهای خطرناک (مثلاً مننژوکوکسمی و سپسیس)، اختلالات انعقادی، لوسمی یا التهاب عروق (واسکولیت) میتواند موجب بروز این عارضه شود.
آیا پتشی درمان دارد؟
دارویی وجود ندارد که بتواند پتشی را از بین ببرد اما میتوان با یافتن علت بروز این عارضه و درمان مشکل ایجادکننده در از بین بردن پتشی نقش داشت. به عنوان مثال اگر دلیل بروز پتشی اختلالات انعقادی است برای درمان این عارضه پوستی ضروری است راهکارهایی در نظر گرفته شود که به بهبود اختلالات انعقادی بپردازد.
درمان پتشی در طب سنتی
در طب سنتی راهکارهای بسیاری برای درمان پتشی در نظر گرفته شده است که از مهمترین آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- مقداری پودر بابونه، گلنار، گل سرخ و سرکه را مخلوط کرده و پس از شستوشوی ناحیه مورد نظر آن را ضماد کنید.
- مصرف دمنوش آب انار را جدی بگیرید چرا که این دمنوش میتواند به افزایش گردش خون بدن شما کمک کرده و به طور غیر مستقیم به کاهش پتشی بپردازد.
- استفاده از پودر قهوه سیاه به صورت موضعی از دیگر راهکارهایی است که میتواند علائم پتشی را کاهش دهد.
- از مصرف دمنوش زنجبیل، نعنا فلفلی و دارچین غافل نشوید تا عفونت و التهاب در بدن شما کاهش یافته و سیستم ایمنی تقویت شود.
- مصرف خوراکی و موضعی عسل به تمامی افرادی که از پتشی رنج میبرند، توصیه میشود. چرا که اصل به دلیل داشتن خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی با درمان ریشهای علل به وجود آمدن پتشی میتواند در رفع این عارضه پوستی موثر باشد.
- شستوشوی ناحیه پتشی با سرکه سفید از دیگر راهکارهایی است که متخصصان طب سنتی بر این تاکید بسیاری دارند. این کار میتواند با کاهش کبودی، موجب بهبود پتشی شود.
درمان خانگی بیماری پتشی
اگر قصد درمان بیماری پتشی در خانه را دارید، توصیه میشود:
- از کمپرس یخ استفاده کنید تا خونمردگیها و کبودیها از بین بروند.
- به اندازه و مفید تحرک داشته باشید و انجام ورزشهای هوازی را جدی بگیرید.
- زردچوبه و تنبر هندی را مخلوط کرده و بر روی ناحیه پتشی قرار دهید تا خون مردگی از بین رود و بهبود یابد.
- مقداری رازیانه و ترب را بکوبانید و بر روی ناحیه مورد نظر ماساژ دهید.
- برای از بین رفتن بهتر کبودیها، میتوانید ماساژ را نیز امتحان کنید.
حجامت برای درمان پتشی
در طب سنتی، حجامت بهعنوان یکی از روشهای اصلاح مزاج و پاکسازی خون شناخته میشود. بعضی درمانگران سنتی معتقدند این روش میتواند در تقویت توان بدن برای مدیریت برخی مشکلات پوستی مؤثر باشد. حجامت با ایجاد مکش و خروج مقدار کمی خون از موضع، گردش خون در ناحیه پوست را افزایش میدهد، مواد زائد و خون را به سطح میآورد و بهنوعی باعث بهبود تعادل خون و پاکسازی بخشی از اخلاط نامتعادل میشود.
بهترین کلینیک طب سنتی برای درمان پتشی
کلینیک دکتر صرافان یکی از بهترین کلینیکهای ایرانی طب سنتی است که به دلیل داشتن پزشکانی خبره و توانا توانسته بسیار مورد توجه قرار گیرد. تجربه بالای متخصصان این مجموعه باعث شده تا بسیاری از افراد از سراسر ایران تصمیم بگیرند برای دریافت خدمات به این مرکز درمانی مراجعه کنند.
اگر شما نیز به دنبال درمان بیماری پتشی هستید، میتوانید با کمک متخصصان خبرهای چون دکتر معصومه صرافان به نتیجه درمانی دلخواه خود دست یابید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.